Biografie

1856 
Sigmund Freud wordt op 6 mei te Freiberg geboren. Freiberg behoorde eertijds tot de Oostenrijks-Hongaarse monarchie, heet tegenwoordig Pribor en ligt in Moravi. Kallaman Jacob Freud, zijn vader (1856-1896) heeft al twee zoons uit zijn eerste huwelijk met Sally Kanner, die in 1855 was gestorven: Emanuel en Philip. Amalie Nathansohn (1835-1930), de moeder van Sigmund, is Jacobs derde vrouw. Sigmund is haar eerste kind. Jacob Freud is handelaar in wol.

1859 
Een economische crisis runeert de zaak van Jacob Freud.

1860
Jacob Freud vestigt zich met zijn gezin in Wenen.

1865
Een jaar vroeger dan gebruikelijk wordt Freud leerling van het Leopoldstdter Communal-Realgymnasium.

1873
Hij slaagt summa cum laude voor het eindexamen en wordt speciaal geprezen vanwege zijn Duitse stijlbeheersing. Hij heeft al veel gelezen, en in verschillende talen. Hoewel hij had overwogen rechten te gaan studeren, besluit hij, nadat hij de aan Goethe toegeschreven verhandeling ber die Natur heeft gelezen en kennis heeft genomen van de theorien van Darwin, medicijnen te gaan studeren.

1874 
Hij volgt onder andere de colleges filosofie van Franz Brentano (1838-1917).

1875 
Reis naar Engeland, Manchester, waar hij bij zijn halfbroer Philip logeert.

1876 
Onderzoek in Trist naar de geslachtsklier van de paling, zijn eerste eigen onderzoek. Daarna is hij werkzaam in het instituut van de fysioloog Ernst Wilhelm von Brcke (1819-1892).

1878 
Zijn onderzoek in het instituut van Brcke brengt hem dicht bij de ontdekking van het neuron, een ontdekking waardoor W. Waldeyer in 1891 wereldberoemd zou worden. Hij sluit vriendschap met Josef Breuer (1842-1925), die Freud moreel en materieel steunt.

1879 
Freud volgt zonder veel enthousiasme de colleges psychiatrie van Theodor Meynert (1833-1892). Hij heeft slechts belangstelling voor de neurologische aspecten van dit vak.

1880 
Freud vertaalt vier essays van John Stuart Mill (1833-1892).

1881 
Hij slaagt voor zijn artsexamen, maar blijft nog een jaar verbonden aan het instituut van Brcke. Daarna moet hij het instituut verlaten, omdat hij niet over eigen middelen beschikt en bovendien jood is. Een academische carrire is om dezelfde redenen eveneens uitgesloten.

1882 
Inmiddels heeft Freud kennis gemaakt met Martha Bernays (1861-1951), met wie hij zich op 17 juni verlooft. Deze verloving en het feit dat hij Brckes instituut moet verlaten noodzaken hem andere plannen voor zijn toekomst te maken. Hij treedt in dienst bij het Allgemeines Krankenhaus in Wenen. In november vertelt Breuer hem van het geval Anna O., een hysterica die hij sinds 1880 heeft behandeld, totdat de behandeling in juni 1882 werd afgebroken. Freud is zeer genteresseerd. Van oktober 1882 tot april 1883 is hij als aspirant werkzaam op de afdeling interne geneeskunde van Hermann Nothnagel (1841-1905), hoogleraar aan de Weense universiteit.

1883 
Freud wordt in mei assistent van Meynert (psychiatrie).

1885 
Publicaties over cocane. Gedurende een korte periode is hij aan een particuliere kliniek verbonden, waar zo nu en dan met hypnose wordt gewerkt. Vervolgens wordt hij privaatdocent en krijgt een beurs om een studiereis te maken. Hij besluit naar Parijs te gaan, om in het Hpital de la Salptrire de colleges te volgen van de beroemde neuropatholoog Jean-Martin Charcot (1825-1893). Hij observeert er gevallen van hysterie en de gevolgen van hypnose en suggestie. Charcot maakt een onuitwisbare indruk op hem. Charcot stemt in met Freuds aanbod zijn colleges te vertalen.

1886 
Freud verlaat Parijs en gaat naar Berlijn. In de kliniek voor kindergeneeskunde van Adolf Baginsky (1834-1922) wordt zijn belangstelling gewekt voor de neuropathologie van het kind. Terug in Wenen werkt hij in het instituut voor kinderziekten van Max Kassowitz (1842-1913). Opening van Freuds priv-praktijk. Op 14 september trouwt hij met Martha Bernays.

1887 
Freud begint bij de behandeling van zijn patinten ook van de hypnose gebruik te maken. In oktober geboorte van Mathilde. In december eerste brief aan de Berlijnse keel-, neus- en oorarts Wilhelm Flie (1858-1928), met wie hij vijftien jaar lang zal corresponderen.

1888 
In mei past Freud voor het eerst een door Breuer genspireerde methode toe, waardoor de patint er onder hypnose toe wordt gebracht een traumatische ervaring opnieuw te beleven.

1889 
In de zomer reist hij naar Nancy om Bernheim en Libeault te bezoeken. In december geboorte van Jean-Martin, vernoemd naar Charcot.

1891 
Op 20 september betrekt het gezin een grotere woning: Berggasse 19. Geboorte van Oliver, vernoemd naar Cromwell.

1892 
Freud haalt Breuer over met hem samen te werken. Door een patinte wordt hij ertoe gebracht de methode van de vrije associatie toe te passen. Geboorte van Ernst.

1892 
Freud publiceert samen met Breuer een Voorlopige mededeling over hysterie.

1893 
Charcot overlijdt op 16 augustus. Freud schrijft een necrologie. Hij formuleert zijn theorie van de traumatische verleiding, die hij vier jaar later zal opgeven. Geboorte van Sophie.

1895 
In december geboorte van Anna.

1895 
Freud en Breuer publiceren gezamenlijk Studies over hysterie, waarin voor het eerst over het begrip overdracht wordt gesproken.

1896 
Freud brengt zijn gehoor tot ontsteltenis door een college over de seksuele etiologie van de hysterie. Vakantie in Florence. Zijn vader sterft op 23 oktober.

1897 
Reis naar Itali. In augustus begint Freud met zijn zelfanalyse. In oktober ontdekking van het Oedipus-complex.

1900 
Freud publiceert De droomduiding. Hij beschrijft daarin zijn ontdekking dat dromen een product zijn van onbewuste impulsen en conflicten en maakt het onderscheid tussen primaire en secundaire denkprocessen, het lustprincipe en het realiteitsprincipe.

1901 
De relatie met Fliess begint te verslechteren. Reis naar Rome. Freud publiceert Psychopathologie van het dagelijks leven, waarin hij duidelijk maakt dat de psychoanalyse ook van toepassing is op het normale geestelijke functioneren van de mens.

1902 
Benoeming tot buitengewoon hoogleraar. Reis naar Napels. Begin van de woensdagavondbijeenkomsten bij Freud aan huis, waaraan onder andere door Alfred Adler (1870-1937) en Wilhelm Stekel (1868-1940) wordt deelgenomen.

1903 
De kring breidt zich uit, onder andere met Paul Federn (1871-1950), Otto Rank (1884-1939) en Ludwig Jekels (1861-1954).

1904 
Reis naar Athene. Begin van de correspondentie met Eugen Bleuler (1857-1930), geneesheer-directeur van de psychiatrische kliniek Burghlzli te Zrich.

1905 
Freud publiceert Drie verhandelingen over de theorie der seksualiteit en De grap. Tevens schrijft hij over een ziektegeschiedenis uit zijn praktijk, een geval van hysterie, Dora. Hij zal in de loop der jaren over andere patinten schrijven zoals over De Rattenman, Kleine Hans (1909), Het geval Schreber (1911) en De Wolvenman (1918).

1907 
Publicatie van Gradiva. Op 3 maart bezoek van Carl Gustav Jung (1875-1961), Bleulers assistent. Ontmoetingen met Karl Abraham (1877-1925) en Max Eitingon (1881-1943), die beiden later president zullen worden van de Internationale Psychoanalytische Vereinigung.

1908 
De groep rond Freud telt nu al 22 leden. In februari bezoek van Sndor Ferenczi (1873-1933). Eerste internationale congres van psychoanalytici te Salzburg (26-27 april). Op 6 mei, Freuds verjaardag, verschijnen twee gasten uit de Angelsaksische wereld: Abraham A. Brill (1874-1948) en Ernest Jones (1879-1958), Freuds biograaf. In september tweede reis naar Engeland. Oprichting van het eerste psychoanalytische tijdschrift: Jahrbuch fr psychoanalytische und psychopathologische Forschungen.

1909 
In september reis naar Amerika, op uitnodiging van Granville Stanley Hall (1846-1924), hoogleraar in de psychologie en president van de Clark University in Worcester, Massachusetts. Jung en Ferenczi vergezellen hem. Hij ontmoet in Amerika onder anderen ook James J. Putnam (1846-1918), hoogleraar neuropathologie aan de Harvard University.

1910 
Publicatie van Een jeugdherinnering van Leonardo da Vinci. Tweede internationale congres van psychoanalytici, nu in Neurenberg (30-31 maart), waar de Internationale Psychoanalytische Vereinigung wordt opgericht. Freud bezoekt Nederland, wanneer hij op vakantie is aan de kust. Er vindt een ontmoeting plaats met de componist Gustav Mahler.

1911 
Derde internationale congres van psychoanalytici, in Weimar (21-22 september). Lou Andreas-Salom (1861-1937), bekend door haar relaties met onder anderen Nietzsche en Rilke, besluit psychoanalytica te worden en komt naar Wenen om bij Freud in analyse te gaan.

1912 
Freud publiceert Totem en taboe, een toepassing van de psychoanalyse op antropologisch materiaal.

1913 
Op het vierde internationale congres van psychoanalytici in Mnchen (september) blijken de verschillen van inzicht tussen Freud en Jung onoverbrugbaar.

1914 
In april treedt Jung af als president van de Internationale Psychoanalytische Vereinigung en sticht zijn eigen school.

1915 
In december bezoekt Rilke Freud.

1916-17
Freud vat zijn denkbeelden grotendeels samen in zijn Colleges inleiding tot de psychoanalyse.

1918 
Vijfde internationale congres van psychoanalytici te Boedapest (september).

1920 
25 januari: dood van dochter Sophie. Zesde internationale congres van psychoanalytici in Den Haag (8-11 september). Publicatie van Aan gene zijde van het lustprincipe waarin Freud zijn belangrijke theorie over de doodsdrift beschrijft.

1921 
Freud publiceert Massapsychologie en Ik-analyse.

1923
Bij Freud wordt kaakkanker vastgesteld; eerste operatie, die door 32 ingrepen zal worden gevolgd. Door de dood van zijn kleinzoontje Ernst raakt Freud in een zware depressie. Freud publiceert Het Ik en het Es, waarin hij de verhouding tussen de structuren Ik, Es en Boven-Ik verduidelijkt.

1926
Publicatie van Remming, symptoom en angst. Ontmoetingen met Franz Werfel (1890-1945) en Albert Einstein (1879-1955).

1927
Freud (als agnosticus) bespreekt het vraagstuk van de religie, onder andere in De toekomst van een illusie.

1930
Op 28 augustus krijgt Freud de Goethe-prijs. Omdat hij zelf ziek is, leest zijn dochter Anna in Frankfurt de door Freud geschreven dankrede voor. In september dood van de moeder van Freud. Freud schrijft in dit jaar Het onbehagen in de cultuur.

1933
In mei verbranden de nationaal-socialisten in Berlijn Freuds werk.

1935
Erelid van The Royal Society of Medicine.

1936
Ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag sturen Thomas Mann en Stefan Zweig Freud een felicitatie, met de handtekeningen van 191 kunstenaars uit de gehele wereld. Hij wordt corresponderend lid van The Royal Society.

1938 
In maart wordt Oostenrijk bij Duitsland ingelijfd. Op 15 maart dringen SA-mannen Freuds woning in de Berggasse binnen. Op 22 maart wordt zijn huis door mannen van de Gestapo doorzocht. Anna Freud wordt meegenomen, maar keert dezelfde dag nog naar huis terug. Freud besluit dan eindelijk gebruik te maken van de hem aangeboden diensten om het land te verlaten. Marie Bonaparte (1882-1962) en Ernest Jones zijn speciaal naar Wenen gekomen om zijn vertrek te bespoedigen. Freud vertrekt op 4 juni naar Londen, in gezelschap van zijn vrouw, zijn dochter Anna, zijn arts en zijn huishoudster. Op 6 juni komt Freud in Londen aan, waar hij triomfantelijk wordt ingehaald.

1939 
Verschijning van Freuds publicatie De man Mozes en de monothestische religie. Vele bekende persoonlijkheden bezoeken Freud. Zo brengt Stefan Zweig hem in contact met Salvador Dali. Verder bezoeken hem Herbert George Wells en Virginia en Leonard Woolf. Op 23 september overlijdt Freud in zijn huis te Londen, Hampstead, 20 Maresfield Gardens. Op 26 september wordt hij overeenkomstig zijn wens gecremeerd in Golders Green. Zijn as rust daar in een van de Griekse vazen uit zijn verzameling.

Voor de Tijdtafel is gebruik gemaakt van: O. Mannoni, Freud, Parijs 1968; K.R. Eissler, Eine biographische Skizze, in Sigmund Freud. Sein Leben in Bildern und Texten, Frankfurt am Main 1976; Jan Buelens, Sigmund Freud, kind van zijn tijd, Meppel 1971; James Strachey, Sigmund Freud  Eine Skizze seines Lebens und Denkens, in Studienausgabe 1, 7-18.