Geschiedenis van Amsterdam, Deel II-2

Halverwege de zeventiende eeuw was Amsterdam uitgegroeid tot een metropool. In tegenstelling tot Parijs en Londen slaagde het Amsterdamse stadsbestuur er steeds weer in de buitenwijken binnen te halen. Met dat doel werd in de jaren na 1650 de vierde uitleg gerealiseerd.

Met die vierde uitleg kreeg de stad de typische vorm die wij nu nog kennen en die het beeldmerk van Amsterdam is geworden: de middeleeuwse binnenstad, omringd door de grachtengordel en daaromheen de zeventiende-eeuwse volkswijken, waaronder de Jordaan en de joodse wijk. De aanleg van deze vergroting was gebaseerd op de verwachting dat Amsterdam ook na 1650 even onstuimig zou blijven groeien als in de voorgaande periode. Het achterblijven van de werkelijke groei bij die hooggespannen verwachting vormt een belangrijk thema van dit deel van de Geschiedenis van Amsterdam.

Over de auteur(s):

Boudewijn Bakker (1938) studeerde geschiedenis en kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 1971 is hij verbonden aan het Gemeentearchief Amsterdam, waar hij verantwoordelijk was voor tentoonstellingen en publicaties, onder meer over Amsterdam en Venetië, het 17de-eeuwse Amsterdam als 'ideale stad' en Amsterdam in het werk van Rembracht en andere kunstenaars. Hij promoveerde in 2003 op Landschap en wereldbeeld van Van Eyck tot Rembrandt.

Willem Frijhoff (1942), studeerde geschiedenis en sociale wetenschappen te Parijs, en werkte in diverse functies te Parijs, Tilburg en Rotterdam. Sinds 1997 is hij hoogleraar in de geschiedenis van de Nieuwe Tijd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Hij redigeerde eerder de stadsgeschiedenissen van Zutphen (1989) en Dordrecht (3 delen, 1996-2000), en is met Marijke Spies co-auteur van 1650. Bevochten eendracht (1999).

Maarten Hell (1970) werkte na een studie geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam freelance als journalist en tekstschrijver. Voor de uitgaven van het Genootschap Amstelodamum en het regionaal tijdschrift Holland schreef hij onder meer artikelen over het Amsterdamse schoutambt en de verhouding met de hogere overheid. Sedert 2003 is als onderzoeker verbonden aan het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag, waar hij meewerkt aan de online publicatie van de besluiten van de Staten-Generaal.

Erika Kuijpers (1967) is werkzaam bij het Onderzoeksinstituut voor Geschiedenis en Cultuur van de Universiteit Utrecht. In 2005 hoopt zij te promoveren op een proefschrift over Amsterdam als migrantenstad in de zeventiende eeuw. Zij publiceerde onder meer samen met Maarten Prak 'Burger, ingezetene, vreemdeling: burgerschap in Amsterdam in de 17e en 18e eeuw', in: Kloek en Tilmans (red.), Burger. Een geschiedenis van het begrip in de Nederlanden van de Middeleeuwen tot de 21e eeuw, 113-132, en 'Een zeventiende-eeuwse migrantenkerk. De lutheranen in Amsterdam', in: L. Lucassen (red.), Amsterdammer worden. Migranten, hun organisaties en inburgering, 1600-2000 (2004) 39-59.

Clé Lesger (1956) is als universitair docent economische en sociale geschiedenis verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceert vooral over de economische geschiedenis van Nederland in de vroegmoderne periode en is ondermeer auteur van Huur en conjunctuur. De woningmarkt in Amsterdam, 1550-1850 (1986) en van Handel in Amsterdam ten tijde van de Opstand. Kooplieden, commerciële expansie en verandering in de ruimtelijke economie van de Nederlanden ca.1550-ca.1630 (2001).

Maarten Prak (1955) is hoogleraar Economische en Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Zijn specialisme is de sociale geschiedenis van steden in de vroegmoderne periode. In dat verband publiceerde hij onder meer artikelen over armoede, burgerschap, gilden, regenten en schutterijen. Hij is ook de auteur van Gouden Eeuw: het raadsel van de Republiek, dat in 2002 verscheen.

Joke Spaans (1956) is universitair hoofddocent kerkgeschiedenis aan de Faculteit Godgeleerdheid van de Universiteit Utrecht. Zij publiceerde onder meer Haarlem na de Reformatie. Stedelijke cultuur en kerkelijk leven 1577-1620 (1989) en Armenzorg in Friesland, 1500-1800. Publieke zorg en particuliere liefdadigheid in zes Friese steden (1998); voorts redigeerde zij de bundel Een golf van beroering. De omstreden opwekking in de Republiek in het midden van de achttiende eeuw (2001) en schrijft zij regelmatig artikelen over godsdienst ten tijde van de Republiek.

Marijke Spies (1934) is emeritus-hoogleraar Nederlandse Letterkunde voor 1770 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Zij publiceerde onder meer over de rederijkers, Spiegel en Vondel (o.a. een editie van Twee zeevaart-gedichten. 2 delen (1987). Samen met Willem Frijhoff schreef zij een extensieve studie over de Nederlandse cultuur omstreeks 1650 onder de titel 1650. Bevochten eendracht (1999).

Uitgeverij SUN

Deze uitgave is verschenen onder het imprint SUN. Uitgeverij SUN maakt sinds 2002 deel uit van Uitgeverij Boom.