Frontdienst

De Koude Oorlog was geen echte oorlog, tenminste niet in Europa. Er was sprake van een tientallen jaren durende confrontatie tussen twee machtsblokken onder leiding van respectievelijk de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In Europa viel de frontlijn van de Koude Oorlog samen met het IJzeren Gordijn, in Nederland liep hij tussen de Communistische Partij van Nederland en de andere politieke partijen. Aan beide fronten was de Binnenlandse Veiligheidsdienst actief. In samenwerking met de partnerdiensten in de NAVO probeerde de dienst zicht te krijgen op de spionagepogingen van de landen van het Warschaupact. In eigen land infiltreerde de dienst de CPN om samenwerking met de potentiële vijand op het spoor te komen. In de loop van de jaren zestig vervaagde deze binnenlandse frontlijn; bovendien diende zich in de jaren zeventig een nieuw fenomeen aan, het internationale en nationale terrorisme.

In dit boek beschrijft historicus en voormalig BVD-medewerker Dick Engelen de geschiedenis van de BVD in de Koude Oorlog. Het boek is gebaseerd op gesprekken en interviews met (oud-)medewerkers van de BVD, maar vooral op archiefmateriaal van de BVD, thans AIVD. Aanvullende informatie verschafte het zogeheten Mitrokhin-archief, dat begin jaren negentig naar het Westen werd gesmokkeld. Het bevat namen van personen die door de KGB als betrouwbare handlangers bij de spionage in de westelijke wereld werden beschouwd. Onder hen waren ook Nederlanders.

Frontdienst biedt ook een blik op het handwerk van een veiligheidsdienst: infiltraties, afluisteroperaties, het ‘draaien’ van spionnen en andere zaken waarvan niemand wist of mocht weten, maar die iedereen aangingen. Tegelijk maakt het cliché van de BVD als een klungelende club plaats voor een aanzienlijk genuanceerder beeld.

Over de auteur(s):

Dick Engelen was medewerker van de Binnenlandse Veiligheidsdienst. In 1995 is hij gepromoveerd op een proefschrift over de geschiedenis van de BVD.