De geschiedenis van de politie op de Nederlands-Caribische eilanden, 1839-2010

In de loop van de achttiende eeuw deed een handjevol agenten van politie hun intrede op de eilanden Curaçao en Sint Eustatius. In de volgende eeuw ontvouwde het politiewezen zich ook langzaam maar zeker op de andere eilanden: Aruba, Bonaire, Sint Maarten en Saba.
Als organisatie manifesteerde de politie zich in uiteenlopende gedaantes. In 1839 als eerste als de Brigade Koloniale Mare¬chaussee, waarna onder meer als Veldwacht en Korps Militaire Politietroepen. Tot halverwege de twintigste eeuw had het korps een vrij sterk militaristisch karakter en kende het een beperkte professionaliteit. Het stond onder druk van uiteenlopende maat¬schap¬pelijke ontwikkelingen zoals de afschaffing van de slavernij, armoede en arbeidsmigratie, revoluties in het buurland Venezuela, de op- en uitbouw van raffinaderijen op Curaçao en Aruba, en de Tweede Wereldoorlog.
Met de autonomie van de eilanden als Nederlandse Antillen in het Koninkrijk der Nederlanden ont-stond een burgerpolitie en werd de professionaliteit aanzienlijk verbeterd. Het Korps Politie Neder¬landse Antillen (1949) kreeg diverse zwaarwegende invloeden te verwerken, wat niet zonder meer succesvol uitpakte: sociale emancipatie, de revolte van mei 1969, anti-Nederlandse sentimenten en an¬tillianisering, bestuurlijke corruptie, bedenkelijke ontwikkelingen in eilandoverschrijdende crimi¬naliteit (drugs, mensenhandel, extreem geweld), de status aparte van Aruba en de opbouw van een eigen korps politie, en ingrijpende staatkundige veranderingen.
Duidelijk wordt dat de eilandelijke politiekorpsen op allerhande wijzen afhankelijk waren van Nederland, maar dat er geen sprake is geweest van een Nederlandse almacht.

De geschiedenis van de politie op de Nederlands-Caribische eilanden, 1839-2010 is ‘een sterk en helder verhaal over de politiële geschiedenis van “de Antillen”. Een begrijpelijk maar tegelijk ook ongelooflijk verhaal eigenlijk: begrijpelijk omdat politie – ondanks alles – vaak toch het ondergeschoven kind in het bestuur van (ei)landen is, ongelooflijk als je ziet hoe datzelfde bestuur juist ook op dit gebied telkens weer in de problemen komt.’
-prof.dr. Cyrille Fijnaut – Faculteit der Rechtsgeleerdheid/Universiteit van Tilburg

Over de auteur(s):

Aart G. Broek specialiseerde zich in communicatiewetenschappen, (historische) sociologie en, meer recentelijk, criminologie, en promoveerde op een onderzoek naar de propagandapraktijk van de rooms-katholieke missie op de Benedenwindse Antillen. Hij woonde twintig jaar op Curaçao en werkte als docent en projectuitvoerder; sinds zijn terugkomst in Nederland werkzaam als adviseur integratie- en veiligheidsvraagstukken. Ten behoeve van de politiegeschiedschrijving was hij verbonden aan het KITLV. Broek publiceerde onder meer Het zilt van de passaten; Essays over Caribische cultuur in de twintigste eeuw (2000), De kleur van mijn eiland; Ideologie en schrijven in het Papiamentu sinds 1863 (2006), en De terreur van schaamte; Brandstof voor agressie (2007).